“De ontwikkelingen in de uitvaartbranche staan niet stil en er wordt steeds vaker afgeweken van de standaard.” Aan het woord zijn Orlanda Adams en Olga Bouwens, eigenaren van het online platform RememberMe.nl. Zij hebben als doel het publiek te informeren over alle mogelijkheden rondom uitvaart en rouw.

Daarnaast helpen zij hen bij het regelen van een persoonlijk afscheid. “Een jonge vrouw wilde na haar overlijden graag op haar zij liggen in de kist, dat was mogelijk. Haar uitvaart vond plaats op een landgoed en werd afgesloten met een hapje en drankje. Daarna werd de kist samen met enkele familieleden weggereden in een Volkswagenbusje en zwaaiden de aanwezigen haar uit. De crematie vond plaats in kleine kring”, vertelt Adams.

Levensmoment

“Ieder levensmoment wordt tegenwoordig heel persoonlijk aangepakt. Hoewel op overlijden en uitvaarten nog een beetje een taboe rust, willen mensen ook daarin iets wat beter bij henzelf of een naaste past”, zegt ze.

Het probleem, zo vervolgt collega Bouwens, is dat veel mensen nog niet goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden. “Vaak wordt er nog in standaard beelden gedacht. Wij horen heel vaak ‘Mag dat dan?’ Er mag en kan meer dan veel mensen denken.”

Print en eco

Het afscheid bij een crematie of begrafenis vindt vaak plaats in een aula, maar verplicht is dat niet. Het kan ook op een landgoed, bij een kasteel en zelfs in de eigen achtertuin. “Heeft iemand altijd heel fanatiek gesport, dan valt te overwegen om de uitvaart bij een sportclub zoals een voetbalvereniging te laten plaatsvinden, als die daarmee instemt. Zo kun je dus zorgen dat het afscheid aansluit op hoe iemand in het leven stond”, zegt Adams.

Ook kisten kunnen steeds meer worden aangepast aan voorkeuren. Er is al een exemplaar op de markt dat transparant is en mooi afgewerkt met hout; in de branche ‘de Sneeuwwitjekist’ genoemd. Kisten kunnen worden uitgerust met prints met bijvoorbeeld foto’s en spreuken, ze krijgen soms een wrapping en er bestaan bijvoorbeeld ook eco-varianten. Ze laten beschilderen door kinderen kan eveneens, en is soms een manier om hen bij het afscheid te betrekken.

De rol van bloemen bij de uitvaart verandert ook, zo ziet Adams. De meer traditionele rouwkrans is zeker niet verdwenen, maar bloemen worden tegenwoordig vaker gebruikt in styling. “Ze kleden ruimten aan en maken ze warmer. Zo was er onlangs een uitvaart waarbij de kist omringd werd door grote vazen. De mensen die afscheid kwamen nemen van de overledene namen bloemen mee zodat er grote wildboeketten ontstonden.”

Koffie en cake?

Er is nog meer in de entourage van uitvaarten wat kan worden afgestemd op persoonlijke voorkeuren. Bij het afscheid van een ware bourgondiër passen een wijntje en kaasplankje soms beter dan koffie en cake, zegt Bouwens. Ook wordt er volgens haar steeds vaker met een borrel een laatste toost uitgebracht op de overledene.

“Verder zie je dat mensen in rouwvervoer afwijken van wat gangbaar is. Met een busje zoals in het eerdere voorbeeld, en voor kinderen door aangepaste mini’s als rouwauto te gebruiken. We zien meer livemuziek tijdens uitvaarten en in rouwkaarten kan ook worden gevarieerd. Onlangs wilde iemand graag ronde rouwkaarten omdat ze zo van ronde vormen hield.”

Bij het afscheid van een ware bourgondiër passen een wijntje en kaasplankje soms beter.

De vrienden van een flamboyant in het leven staande jongen wilden hem liever eren met een feest. Er was piano, zang en mooie speeches en zijn lievelingskleur werd overal in doorgevoerd. Bouwens: “Het was heel mooi om te zien dat zijn vrienden de regie pakten in het organiseren van zijn uitvaart. Terecht ook, het was hún afscheid.”

Een persoonlijkere uitvaart is niet per se een duurdere. Er is heel veel wat naasten van de overledene zelf kunnen doen. De catering verzorgen is bijvoorbeeld een optie, en de uitvaart in de eigen tuin laten plaatsvinden zogezegd ook. Het is bovendien toegestaan om de eigen auto te gebruiken als rouwvervoer.

De juiste match

Adams en Bouwens adviseren anderen om te denken in mogelijkheden, niet in beperkingen. “Je eerst online oriënteren is een goede optie, er is veel informatie beschikbaar over wat er allemaal mogelijk is. Het kan slim zijn om, als die gelegenheid er is, vooraf goed vast te leggen wat je wilt en het is ook absoluut belangrijk om vooral niets te doen waar je geen goed gevoel bij hebt”, zegt Adams.

Een goede match met de uitvaartondernemer kan bijdragen aan een uitvaart die helemaal is afgestemd op de persoonlijke voorkeuren. Een intakegesprek helpt, als de tijd daarvoor is, bij het maken van de juiste keuze.

Bouwens: “Als je in dat gesprek voelt dat het niet helemaal klikt, kun je ook beslissen om met een andere partij in zee te gaan.” Er zijn ook onafhankelijke partijen die kunnen helpen bij het vinden van de juiste uitvaartondernemer.

Het is heel belangrijk om bij al deze zaken stil te staan, zeggen de twee, zeker omdat er vaak meerdere dagen intensief wordt samengewerkt met de uitvaartondernemer om het afscheid vorm te geven. Idealiter is het iemand met wie je kunt lezen en schrijven en die weet wanneer hij een stap terug moet doen. Bouwens: “Een uitvaart is er maar één keer. Als die mooi is en bij de persoon past, kan dat een beetje bijdragen aan de rouwverwerking.”